మూలవ్యాధి చికిత్స – మందులు నుండి లేజర్ వరకు
పరిచయం
చాలామందికి ఒక సందేహం – “పైల్స్ కు మందులు చాలా? లేదా సర్జరీ అవసరమా?” నిజానికి ఇది పైల్స్ యొక్క తీవ్రత (Grade) పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ ఆర్టికల్ లో అన్ని రకాల చికిత్సలను వరుసగా వివరిస్తాను. ముందు సాధారణ చికిత్సలు, తర్వాత నాన్-సర్జికల్, చివరిగా సర్జికల్.
తేలికపాటి పైల్స్ (Grade 1, 2) చికిత్స
చాలా సందర్భాలలో, ఇంటి నివారణలు మరియు కొన్ని సాధారణ మందులు సరిపోతాయి.
H3: స్టూల్ సాఫ్టనర్లు
మలాన్ని మెత్తగా చేసే మందులు. ఉదా: ఐస్పాఘుల్ హస్క్ (Isabgol), లాక్టులోజ్ (Lactulose). ఇవి ప్రిస్క్రిప్షన్ లేకుండా దొరుకుతాయి. రోజూ రాత్రి ఒక టేబుల్ స్పూన్ నీళ్లలో కలిపి తాగండి.
నొప్పి, మంట మాత్రలు
పారాసెటమాల్ లేదా ఐబుప్రోఫెన్. కానీ డాక్టర్ సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
స్థానిక క్రీములు / లేపనాలు
- Lidocaine క్రీమ్: నొప్పిని తిమ్మిరి చేస్తుంది.
- Hydrocortisone క్రీమ్: దురద, మంట తగ్గిస్తుంది.
వీటిని మలద్వారం చుట్టూ బయట మాత్రమే రాయాలి. 7 రోజుల కంటే ఎక్కువ వాడకండి.
నాన్-సర్జికల్ చికిత్సలు (Grade 2, 3 కి)
ఇవి ఆసుపత్రిలో నిపుణుడు చేసే చిన్న ప్రొసీజర్లు. కోతలు లేవు, అనస్థీషియా స్థానికంగా ఉంటుంది.
రబ్బర్ బ్యాండ్ లిగేషన్ (Rubber band ligation)
- చిన్న రబ్బరు బ్యాండును మొల మీద వేస్తారు.
- బ్యాండ్ రక్త సరఫరాను ఆపేస్తుంది, మొల కొన్ని రోజుల్లో రాలిపోతుంది.
- అత్యంత సాధారణం, 80% కేసుల్లో విజయవంతం.
స్క్లెరోథెరపీ (Injection therapy)
మొలలోకి ఒక రసాయనం ఇంజెక్ట్ చేస్తారు. అది మొలను కుదించేస్తుంది. తక్కువ గ్రేడ్ పైల్స్ కు బాగా పనిచేస్తుంది.
ఇన్ఫ్రారెడ్ కోగ్యులేషన్ (IRC)
ప్రత్యేక లైట్ (ఇన్ఫ్రారెడ్) ను ఉపయోగించి మొలను కాల్చేస్తారు. చాలా త్వరగా అవుతుంది (2–3 సెకన్లు).
సర్జికల్ చికిత్సలు (Grade 3, 4 కి)
హేమోరాయిడెక్టమీ (Hemorrhoidectomy)
సాంప్రదాయ సర్జరీ. మొలను కత్తితో కోసి తీసేస్తారు. సాధారణ అనస్థీషియా ఉంటుంది. నొప్పి ఎక్కువ, కోలుకోవడానికి 2–3 వారాలు పడుతుంది. కానీ ఇది అత్యంత పూర్తి చికిత్స, తిరిగి రాకుండా నిరోధిస్తుంది.
లేజర్ హేమోరాయిడోప్లాస్టీ (Laser surgery)
లేజర్ కిరణాలతో మొలను ఆవిరి చేస్తారు. రక్తస్రావం తక్కువ, నొప్పి చాలా తక్కువ, అదే రోజు ఇంటికి వెళ్లొచ్చు. అయినా ఖర్చు ఎక్కువ (రూ. 40,000–80,000). దీనిపై ప్రత్యేక ఆర్టికల్ ఉంది – ఈ కింద లింక్ ఇచ్చాను.
నాన్-సర్జికల్ ఎంపికల గురించి తెలుసుకోవడానికి మూలవ్యాధి నివారణ చదవండి. లేజర్ సర్జరీ గురించి ప్రత్యేకంగా లేజర్ పైల్స్ సర్జరీ వివరాలు చూడండి. పైల్స్ ను ఫిషర్ లేదా ఫిస్టులా నుండి వేరు చేయడానికి పైల్స్ vs ఫిషర్ vs ఫిస్టులా చదవండి.
స్టేపుల్డ్ హేమోరాయిడోపెక్సీ (Stapled)
ప్రోలాప్స్ అయిన అంతర్గత పైల్స్ కు వాడతారు. స్టేపుల్స్ తో మొలను తిరిగి లోపలికి కట్టేస్తారు. నొప్పి సాధారణ సర్జరీ కంటే తక్కువ.
పైల్స్ తొలగించడానికి ఉత్తమ ఔషధం ఏది?
“బెస్ట్ మెడిసిన్” అనేది రోగి స్థితిని బట్టి మారుతుంది.
- తేలికపాటి పైల్స్: ఇంటి నివారణలు + స్టూల్ సాఫ్టనర్ + ఆహార మార్పులు.
- మితమైన పైల్స్: రబ్బర్ బ్యాండ్ లిగేషన్ లేదా లేజర్.
- తీవ్రమైన పైల్స్: సర్జరీ (హేమోరాయిడెక్టమీ లేదా లేజర్).
ముఖ్యం: స్వీయ నిర్ణయం తీసుకోకండి. ప్రోక్టాలజిస్ట్ లేదా జనరల్ సర్జన్ ను సంప్రదించండి.
ముగింపు
మూలవ్యాధి చికిత్సలో చాలా ఆప్షన్లు ఉన్నాయి. చాలా కేసులు సాధారణ చికిత్సతోనే నియంత్రణలోకి వస్తాయి. సర్జరీ అనేది చివరి ప్రయత్నం మాత్రమే. డాక్టర్ సలహా తీసుకోండి.